HDPE Boruları

Sulama ve altyapı hatları için dayanıklı boru sistemleri

HDPE Borular

PE100 HDPE Boru Sistemleri

HDPE borular; su besleme, sulama ağları, belirli endüstriyel kullanım alanları ve kanalizasyon/su dağıtım hatlarında güvenilir taşıma çözümü olarak kullanılır. Polietilen borular kimyasal ve fiziksel özelliklerine göre sınıflandırılır; PE100 materyalden üretilen ürünler TS 418-2, EN 12201-2 ve ISO 4427 standartlarına göre değerlendirilir.

Ürün Açıklaması ve Detaylı Bilgilendirmeler

Basınca, debiye ve saha koşullarına göre planlanan dayanıklı boru hatları

HDPE borular, içme suyu tesisatlarından tarımsal sulama ana hatlarına kadar geniş bir uygulama alanında kullanılır. Siyah renkli yapı güneş ışınlarına karşı tam koruma hedefler; yüz bağlantılı borular termal kaynak veya özel elektrofüzyon cihazları yardımıyla birleştirilebilir.

32-63 mm dış çap aralığında özel metal parçalar kullanılabilir. Proje seçiminde çap, basınç sınıfı, hat uzunluğu, pompa karakteristiği, debi ve bağlantı yöntemi birlikte değerlendirilmelidir.

Temel Ürün Bilgileri

Kullanımİçilebilir su borusu tesisatı, sulama ve altyapı hatlarıMateryalHDPE PE100, σ = 680 MPa, MRS = 10,0 MPaStandartlarEN 12201-2, TS 418-2, ISO 4427BasınçDIN: 6 - 10 - 12,5 - 16 - 20 - 25 - 32 BARBağlantıTermal kaynak veya elektrofüzyonRenkSiyah, güneş ışınlarına karşı korumalı
Alt Ürünler

Ürün Grubu İçinde Planlanabilecek Başlıklar

HDPE ürün ailesi; proje basıncı, çap, ambalaj/boru boyu ve uygulama alanına göre farklılaştırılabilir. Aşağıdaki başlıklar aynı sayfa içinde teknik bilgiye bağlanacak şekilde kurgulandı.

PE100 Basınçlı Borular

Su besleme, sulama ve dağıtım hatları için farklı PN/SDR seçeneklerinde değerlendirilen ana ürün grubu.

Elektrofüzyon Uyumlu Hatlar

Özel bağlantı cihazları ve uygun ek parçalarla güvenli hat birleşimleri için planlanan sistemler.

Proje Bazlı Çap Seçenekleri

Q20-Q400 aralığında çap, basınç sınıfı ve ambalaj boyu ihtiyacına göre seçilen çözümler.

HDPE BorularYağmurlama SistemiDamla SulamaKoruge BorularFiltreler & Filtrasyon SistemleriElektrik Boruları

Teknik Özellikler

PE100 Testleri ve Teknik Değerler

Görsellerdeki teknik bilgiler temizlenerek tablo formatında aktarılmıştır. Değerler ürün serisi ve proje şartnamesine göre teyit edilmelidir.

PE100 Testleri

TestBirimTest SonucuTest Metodu
Yoğunlukg/cm30.945 - 0.960ISO 1183
Uzama%> 350TS 1323, ISO 1133
Kütle erime akış hızı (190°C)%> 20TS EN 921, ISO 1167
Hidrostatik Stresi (20°C)Hour> 100TS EN 921, ISO 1167
Hidrostatik Stresi (80°C)Hour> 150TS EN 921, ISO 1167
Oksidasyon İndüksiyon ZamanıMin.> 20TS EN 728
İçme Suyu Üzerindeki Etkisi-UygunUlusal Mevzuat

Genel Teknik Özellikler

Teknik ÖzelliklerBirimDeğerTest Metodu
Yoğunluk (23°C)g/cm30.945 - 0.960ISO 1183
Eriyik Akış Oranı (MFR) 190°C - 2.16 kgg/10 min0.04 - 0.07ISO 1183
Eriyik Akış Oranı (MFR) 190°C - 5.0 kgg/10 min0.02 - 0.05ISO 1183
Uzama%> 600ISO 527-2/1B/50, TS 1398
Gerilme MukavemetiMPa22 - 27ISO 527-2/1B/50, TS 1398
Elastisite ModülüMPa950 - 1400ISO 527-2/1B/50, TS 1398
Karbon İçeriği%> 2ISO 6964
SertlikShore D59 - 60ISO 868
Isı DirenciMin> 20EN 728, ISO/TR 10837
Yumuşama Sıcaklığı°C126ISO 306 (Method A)
Kırılganlık Sıcaklığı°C< -70ASTM D-746
Isıl İletkenlik (20°C)W/mK0.40DIN 52612
Isıl İletkenlik (150°C)W/mK0.20DIN 52612
Q = V . A
Q = Akış Hızı (m3/sec)
V = Akışkan Hızı (m/sec)
A = Kesit alanı (m2)

PN / SDR Et Kalınlığı ve Ağırlık Tablosu

Dış Çap (mm)PN10 SDR17 WTPN10 gr/mPN12.5 SDR13.6 WTPN12.5 gr/mPN16 SDR11 WTPN16 gr/mPN20 SDR9 WTPN20 gr/mPN25 SDR7.4 WTPN25 gr/mPN32 SDR6 WTPN32 gr/m
16------2,0892,31013,0123
20----2,01152,31303,01613,4179
25--2,01462,31673,02083,52374,2276
322,01912,42303,02753,63234,43815,4450
402,42903,03553,74244,55025,55976,7697
503,04453,75424,66565,67806,99258,31081
633,87104,78645,810407,112408,6146010,51715
754,510005,612206,814508,4176010,3209012,52429
905,414406,717508,2211010,1252512,3298015,03500
1106,621508,1259010,0313012,3377015,1449018,35212
1257,427389,2334511,4407014,0487017,1578020,86724
1408,3344010,3420012,7507015,7611019,2726023,38440
1609,5451011,8549814,6666517,9796421,9944926,611005
18010,7570513,3697816,4842420,11007524,61194529,913910
20011,9704014,7855818,21038822,41245827,41477033,217173
22513,4892916,61086820,51314925,21577030,81867837,421752
25014,81094318,41338822,71617127,91938134,22305641,526815
28016,61352020,61652025,41999031,32406038,32861046,533560
31518,71713023,22093028,62532035,23044043,13622052,342460
35521,12178026,12653032,23213039,73869048,54594059,053970
40023,72756029,43368036,34080044,74908054,75837066,768700

WT: et kalınlığı. Ağırlık değerleri görseldeki gr/m birimine göre aktarılmıştır.

HDPE 100 Boru Paketleme

Çap (mm)4 Bar6 Bar10 Bar16 Bar25 Bar32 Bar
Q20---100 MT
Q25---100 MT
Q32--100 MT100 MT
Q40--100 MT100 MT
Q50--100 MT100 MT
Q63--100 MT100 MT
Q75--100 MT100 MT
Q90--100 MT100 MT
Q110--100 MT100 MT
Q1256MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT
Q1406MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT
Q1606MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT
Q1806MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT
Q2006MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT
Q2256MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT
Q2506MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT
Q2806MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT
Q3156MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT
Q3556MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT
Q4006MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT6MT-12MT
Mühendislik Hesapları

HDPE Boru ve Ek Parça Hesaplama Esasları

HDPE boru hatlarında doğru ürün seçimi yalnızca çap ve basınç sınıfı ile sınırlı değildir. Üretimden saha kurulumuna kadar et kalınlığı, çevre gerilmesi, debi, basınç kaybı, ek parça kayıpları, koç darbesi, ısı değişimi ve esneklik birlikte değerlendirilir.

Et Kalınlığı Hesabı

PE boru nominal basıncı için gereken et kalınlığı ISO 161-1 esaslı boru hesaplama yaklaşımıyla değerlendirilir.

σs = PN × SPN: nominal basınç, S: boru serisi, σs: çevresel gerilme.
smin = PN × da / (20 × σs + PN)da: boru dış çapı, smin: minimum et kalınlığı.
σs = MRS / CMRS: minimum gerekli dayanıklılık, C: emniyet faktörü.

Stabilite ve Çökme Basıncı

Toprak altında döşenen borularda dış yük, zemin şartı ve gömlekleme yöntemi çökme basıncı hesabını etkiler.

Pk = 10 × Ec / (4(1-μ²)) × (s/rm)³Pk: kritik çökme basıncı, Ec: elastisite modülü, μ: Poisson katsayısı, rm: ortalama yarıçap.
σk = Pk × rm / sKritik çökme basıncından çevresel gerilme kontrolü yapılır.

Boru Çapı ve Debi

Kesit ve hız üzerinden geçen debi hesaplanır; sıvı, gaz ve buhar geçişlerinde farklı yoğunluk kabulü kullanılır.

Q = 0.0036 × A × vQ: taşıma miktarı, A: boru kesiti, v: akış hızı.
m = 0.0036 × A × v × ρm: geçiş debisi, ρ: taşınan maddenin yoğunluğu.

Basınç Kayıpları

Hat basınç kayıpları boru hattı uzunluğu, düz hat boru çapı, pürüzlülük, bağlantı elemanları ve akışkan yoğunluğu ile birlikte değerlendirilir.

Δp = Δpᵢ = ΔpR + ΔpF + ΔpA + ΔpVToplam basınç kaybı; boru, fittings, armatür ve özel kayıpların toplamıdır.
Δp = λ × l × v² × ρ × 10⁻⁵ / (2 × di)Darcy-Weisbach yaklaşımıyla ayrı basınç kayıpları hesaplanır.
1/√λ = -2log(2.51 / Re√λ + kb / 3.71di)Colebrook-White formülüyle sürtünme katsayısı belirlenir.

Alternatif Hidrolik Formüller

Boru bağlantılarında ve açık/kapalı hat hesaplarında proje standardına göre Hazen-Williams veya Manning formülleri de kullanılabilir.

V = 0.85 × C × R⁰·⁶³ × J⁰·⁵⁴Hazen-Williams: hız, pürüzlülük katsayısı, hidrolik yarıçap ve hidrolik eğim ilişkisi.
Q = A × VManning yaklaşımında debi, kesit alanı ve hız ile hesaplanır.
V = 1/n × R²ᐟ³ × J¹ᐟ²n: Manning pürüzlülük katsayısı, R: hidrolik yarıçap, J: hidrolik eğim.

Koç Darbesi

Vana veya pompanın ani açılıp kapanması kısa süreli basınç değişikliklerine neden olabilir. HDPE hatlarda koç darbesi basıncı, sistem emniyeti için proje aşamasında kontrol edilir.

ps = a × V / ga: basınç dalgası yayılma hızı, V: akışkanın akma hızı, g: yerçekimi ivmesi.
a = √(Em / ρ) / √(1 + Em/Eb × dm/e)Basınç dalgası hızı; akışkan, boru malzemesi, çap ve et kalınlığına bağlıdır.

Genleşme ve Esneklik

HDPE boruların döşenmesi sırasında ısı değişkenliği kaynaklı boyca uzama veya kısalma dikkate alınır. Bükme yarıçapı ve çevre gerilmesi de saha uygulamasında kontrol edilmelidir.

ΔL = α × L × ΔTα: boyca uzama katsayısı, L: hat uzunluğu, ΔT: sıcaklık farkı.
Ls = k × √(d × ΔL)Genleşme noktasında sabitleme mesafesi hesabı.
R = E × Dm / (2 × σ)PE borular için maksimum bükme yarıçapı hesabı.

HDPE İçin Çevre Gerilmesi Tablosu

PE SınıfıMRS (N/mm²)Gerilme Emniyeti σs (N/mm²)Et Kalınlığı Faktörü CÖrnek Boru Et Kalınlığı s (mm)Ağırlık (kg/m)
PE 636.305.001.2510.03.14
PE 808.006.301.2510.02.62
PE 10010.08.001.256.602.17

Pürüzlülük Değerleri

Hat CinsiPürüzlülük k (mm)
Çelik, yeni0.01 - 0.1
Duktil boru, yeni0.001 - 0.1
Duktil boru, eski0.03 - 0.2
Plastik boru genel0.01 - 0.1
HDPE0.007 - 0.1
Beton boru, yeni1.0 - 2.0
Seramik boru0.1 - 1.0

Çalışma pürüzlülüğünü cidar pürüzlülüğü, boru hattının düzlüğü, koç darbesi, ek giriş hatları, menholler ve giriş/çıkış depoları etkiler.

ATV A 110 Tavsiye Değerleri

Çalışma ŞekilleriHDPE İçin Tavsiye Edilen kbATV A 110 Standartlarında kb
Redüksiyonel hatlar, basınç ve menholsüz relining yenileme0.10 mm0.25 mm
Menhol bağlantılı tali hatlar ATV A 241.1.5'e göre0.25 mm0.50 mm
Menhol bağlantılı kolektör hatları ATV A 241.1.5'e göre0.50 mm0.75 mm
Ek giriş hatları ile toplanan kanallar, açık eğimler ile özel menholler0.75 mm1.50 mm

Ek Parça Basınç Kayıp Katsayıları

Ek Parça TipiÖzellikBasınç Kayıp Katsayısı
90° dirsekR=1.0xd / 1.5xd / 2.0xd / 4.0xd0.51 / 0.41 / 0.34 / 0.23
45° dirsekR=1.0xd / 1.5xd / 2.0xd / 4.0xd0.34 / 0.27 / 0.20 / 0.15
Dirseka=45° / 30° / 20° / 15° / 10°0.30 / 0.14 / 0.05 / 0.05 / 0.04
TE parçasıToplama çatal 90°Va/Vs oranına göre 0.06 - 1.60
TE parçasıDağıtma çatal 90°Va/Vs oranına göre 0.05 - 0.35
RedüksiyonGenişleyen çıkışlı, λ=0.02530°: 0.60, 45°: 0.80, 60°: 1.00
RedüksiyonDaralan çıkışlı, λ=0.02530°: 0.02, 45°: 0.02, 60°: 0.07

PE100 PN10 Borular İçin Basınç Kaybı Referansları

Colebrook-White formülüne göre k=0.015 mm kabulüyle seçili çaplar için örnek referans değerler aşağıdadır.

D (mm)s (mm)Di (mm)Seçili Hız (m/sn)Debi (lt/sn)J m/1000m
754.566.00.501.714.51
905.479.20.803.948.32
1106.696.81.007.3610.05
1257.4110.21.5014.3017.62
1408.3123.42.0023.9126.68
1609.5141.02.5039.0234.16
18010.7158.61.5029.6211.56
20011.9176.22.0048.7417.31
22513.4198.22.5076.7616.50
25014.8220.43.00114.4028.30
28016.6246.83.00143.4424.64
31518.7277.63.00181.4821.45
35521.1312.83.00230.4218.61
40023.7352.63.00292.7916.16
45026.7396.63.00370.4214.06
50029.7440.63.00457.1712.44

Isıl Boyca Uzama Katsayıları

Malzemeα katsayısı (mm/m.K)
HDPE0.18
PP0.15
PVDF0.14
PB0.12
PVC0.07
GFK0.02

PE Boruların Çevre Gerilmesi

HDPE SınıfıÇevre Gerilmesi (N/mm²)
PE 635
PE 806.3
PE 1008
Kullanım Alanları

Su taşıma, sulama ve altyapı projeleri için geniş uygulama alanı

HDPE borular, uzun ömürlü ve güvenilir hat ihtiyacı olan projelerde tercih edilir. Doğru çap, basınç sınıfı ve bağlantı yöntemi seçildiğinde sistem performansını ve işletme güvenliğini destekler.

İçme ve kullanma suyu hatları
Tarımsal sulama ana hatları
Su dağıtım ağları
Kanalizasyon ve drenaj hatları
Endüstriyel taşıma hatları
Pompa çıkış ve dağıtım hatları
Altyapı yenileme projeleri
Basınçlı boru sistemleri